terug naar de lijst van 25

Gedrukte Kaft uit 1662 Klik hier

Scènefoto van de opvoering uit 1969, in de regie van Erik Vos Klik hier

Spaanschen Brabander (1618)

Gerbrandt Adriaensz. Bredero

In première: 1616

volledige tekst

http://www.dbnl.org/tekst/bred001spaa01_01/

in boekvorm

Eerste uitgave: C.L. van der Plassen, Amsterdam [1617], herdrukt in 1618,1619, 1621, 1633, 1638, 1642

In: Alle de Spelen van Gerbrand Adriaensz Bredero, Amsterdammer, Pieter Van Waesbergen, Rotterdam 1622

Editie Van der Nave, Leiden, 1632

In: Alle de wercken, C.L. van der Plassen, Amsterdam 1638

Editie Hartgers, Amsterdam 1644

Editie Houthaeck, Amsterdam 1647

Editie Bouman, Amsterdam 1662, herdrukt in 1675

Editie De Groot, Amsterdam 1677, herdrukt in 1696, 1705, 1720

In: Alle de wercken, Ten Hoorn, Amsterdam 1677

Editie Ten Hoorn, Amsterdam 1678

Editie Ruarus, Amsterdam 1729

Editie Verwijs, Suringar, Leeuwarden 1869, herdrukt in 1869, 1895, 1895

In: Alle de wercken (ed. Kollewijn, Ten Brink, Kalff), Binger, Amsterdam 1889, herdrukt in 1890

Editie Worp, Utrecht 1883

Editie Unger en Ten Brink, Binger, Amsterdam 1888

Editie Thieme, Zutphen 1886, herdrukt in 1886

Editie Stoett, Thieme, Zutphen 1919, 1934, 1950, 1960, 1965

Editie Stoett en Damsteegt, Thieme, Zutphen 1967, herdrukt in 1967, 1968, 1968, 1970, 1977, 1978, 1978, 1980

Editie Terwy, Wolters, Groningen 1892, 1908, 1920

Editie Van den Brink, Wolters, Groningen 1924

Editie Prinsen, Mij voor Goede en Goedkoope Lectuur, Amsterdam 1918, herdrukt in 1918

In: Werken, Van Looy, Amsterdam 1921-1929

In: Toneelwerk (ed. Rijnbach), Elsevier, Amsterdam 1942

Editie Prudon, Van Gorcum etc., Assen 1968

Editie Rekers, Moussault, Amsterdam 1969)

Editie Stichting 'De Roos', Utrecht 1973

Editie Stutterheim, Tjeenk Willink/Noorduijn, Culemborg 1974

In: Toneelspelen (ed. Keersmaekers), Elsevier, Amsterdam 1979

In: Al ziet men de lui, Het Spectrum, Utrecht-Antwerpen 1972, herdrukt in 1973 en 1975

Editie Adema, Taal en Teken, Leeuwarden 1992, herdrukt en ingekort in 1996

Editie Grootes, Atheneum, Polak & Van Gennep, Amsterdam 1999

Editie Prinsen, Nederlandse Vereniging voor Amateurtheater, Krommenie 2004

vertalingen

geïnspireerd op Spaanschen Brabander

Handschrift door leden van Constanter:  Leeuwarden, 1847 (herdrukt in 1869)

secundaire literatuur

C. Rooker, ‘Bredero, poëet en Amsterdammer, en de Spaanse Brabander.’ In: Literatuur 8 (1991) p. 30-38

J.H. Meter, 'De structuur van Bredero's "Spaanschen Brabander"' in: Stanislaus Predota, Studia neerlandica et germanica. Wratislaviae (1992), p. 239-257

R. van Stipriaan, 'Historische distantie in de Spaanschen Brabander.' in: Nederlandse letterkunde 2 (1997), p 103-127

E.K. Grootes, ‘Eergevoel in Bredero's Spaanschen Brabander.’ In: De zeventiende eeuw 19 (2003) p. 55-66

 

ensceneringen/producties

(zover bekend)

1617 : Nederduytse Academie
1640-1665 : Amsterdamse Schouwburg
1666-1672 : Amsterdamse Schouwburg
1677-1699 : Amsterdamse Schouwburg
1700-1772 : Amsterdamse Schouwburg
1898 : De Nederlandsche Tooneelvereniging
1916 : N.V. De Tooneelvereniging
1923-1925 : Het Schouwtooneel
1943-1944 : Gemeentelijk Theaterbedrijf Amsterdam - Afdeeling Tooneel
1952 : Stichting Amsterdams Toneelgezelschap
1961 : Rotterdams Toneel
1969 : Koninklijke Vlaamse Schouwburg
1969 : De Nederlandse Comedie beeldmateriaal aanwezig
1972 : Nederlands Toneel Gent beeldmateriaal aanwezig
1977-1978 : Toneelgroep Theater beeldmateriaal aanwezig
1985-1987 : Nieuw Ensemble RaamTeater beeldmateriaal aanwezig

quotes

'Het gaat in De Spaanse Brabander dan ook niet in de eerste plaats om het verhaaltje, de vrij povere intrige, die rondom de figuren van Jerolimo en Robbeknol zijn geweven, maar om de schildering van de mens, in dit geval van de Amsterdammer, levend in een andere tijd en in een stad die niet meer als zodanig bestaat, maar waarvan wij de echo nog kunnen opvangen wanneer wij rondlopen tussen marktstalletjes, of door de Warmoesstraat, de Nes en langs de Walletjes.'

Erik Vos, 'De Spaanse Brabander, een andere werkelijkheid', in De Spaanse Brabander, Tekst/Documenten/Achtergronden, G.A. Bredero, Guus Rekers (Red.), 1969.

 

 

Gerbrandt Adriaensz. Bredero

(Amsterdam, 16 maart 1585 - Amsterdam 23 augustus 1618)


De literatuur gewijd aan Bredero is overvloedig: zie voor een korte introductie het  naslagwerk Nederlandse en Vlaamse auteurs en de websites van de Koninklijke Bibliotheek en het Letterkundig Museum, en literatuurgeschiedenis.nl. Zie ook Stuivelings Memoriaal van Bredero (in DBNL), met per jaar een overzicht van gebeurtenissen uit het leven van Bredero.


Zie ook Literatuurplein

Zie ook DBNL

Zie ook Biografisch portaal


In In Reprise

1612: Klucht van de koe

1613: Klucht van de meulenaar

1615: Moortje

1618: Spaanschen Brabander